Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου 2016

Αργεντινή: Στο φως ένας από τους μεγαλύτερους μετεωρίτες του κόσμου

Μπουένος Άιρες

Περίμενε για εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια θαμμένος στο έδαφος: είναι μια σιδερένια μπάλα από το Διάστημα που μόλις αποκαλύφθηκε στην Αργεντινή και είναι σίγουρα ένας από τους μεγαλύτερους μετεωρίτες που έχουν βρεθεί ποτέ.
Ο μετεωρίτης που ανακαλύφθηκε κοντά στο χωριό Γκανσέντο είναι στην πραγματικότητα θραύσμα ενός μεγάλου, σιδερένιου αστεροειδή που έπεσε πριν από 4.000 χρόνια στην περιοχή Κάμπο ντελ Σιέλο, 1.000 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Μπουένος Άιρες.
Τουλάχιστον 26 κρατήρες και εκατοντάδες θραύσματα, αποτελούμενοι από σίδηρο και ίχνη άλλων μετάλλων όπως το νικέλιο, έχουν βρεθεί από την ανακάλυψη του πεδίου πρόσκρουσης το 1.576.
Ένα από τα θραύσματα αυτά, το οποίο ανακαλύφθηκε το 1969, ζυγίζει 37 τόνους και είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος μετεωρίτης που έχει βρεθεί ποτέ.
Ο μετεωρίτης του Χόμπα στη Ναμίμπια είναι τόσο βαρύς ώστε αφέθηκε στο μέρος όπου βρέθηκε (Πηγή: Eugen Zibiso / CC BY 2.0)
Η σιδερένια σφαίρα που ήρθε στο φως αυτήν την εβδομάδα, έπειτα από μεγάλη επιχείρηση με χωματουργικά μηχανήματα, δεν έχει μετρηθεί ακόμα με ακρίβεια, ωστόσο η μάζα του εκτιμάται γύρω στους 30,8 τόνους.
Αν η εκτίμηση είναι ακριβής, πρόκειται για τον τρίτο μεγαλύτερο μετεωρίτη.
Η πρωτιά ανήκει σίγουρα στον μετεωρίτη του Χόμπα στη Ναμίμπια, ο οποίος αποτελείται κι αυτός από σίδηρο και είναι τόσο βαρύς ώστε παραμένει μέχρι σήμερα στο σημείο όπου έπεσε.
Το βάρος του εκτιμάται στους 60 τόνους.
Ακόμα μεγαλύτεροι μετεωρίτες δεν αποκλείεται να κρύβονται ακόμα θαμμένοι στο υπέδαφος.
Σε κάθε περίπτωση, οι σιδερένιοι μετεωρίτες είναι σπάνιοι και συχνά ανακαλύπτονται όταν πια έχουν κοκκινίσει από τη σκουριά.
Μακράν πιο συνηθισμένοι είναι οι πέτρινοι μετεωρίτες, γνωστοί και ως χονδρίτες.

Πέμπτη 8 Σεπτεμβρίου 2016

Όταν η Αθήνα είχε ποτάμι. 20 καρέ ενός άλλου κόσμου

Φωτογραφίες βγαλμένες από μια άλλη εποχή, δείχνουν ένα πρόσωπο της Αθήνας που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν (Pics)


Αθήνα, 2016. Ρέματα μπαζωμένα, ρυμοτομία τραγική, πράσινο ανύπαρκτο ή έστω εμφανώς περιορισμένο, γκρίζες πολυκατοικίες, γκρίζα αισθητική με λίγες μονάχα φωτεινές εξαιρέσεις.
Ανεβαίνοντας στον Λυκαβηττό, φτάνεις έξω από το θρυλικό του θέατρο. Από εκεί προχωράς λίγο ακόμα και με περπάτημα πέντε λεπτών οδηγείσαι στο πιο ψηλό του σημείο, στο εκκλησάκι που φιγουράρει στην κορυφή, στον ναό του Αγίου Γεωργίου που καθημερινά συγκεντρώνει στο μικρό του προαύλιο, παρέες, ζευγαράκια και τουρίστες.
Το μάτι αντικρίζει περιμετρικά το μεγαλύτερο μέρος του λεκανοπεδίου, ασφυκτικά κτισμένο. Μόνη διέξοδος διαφυγής, οι λόφοι, τα βουνά και η θάλασσα στο βάθος. 
Μέσα σε 100 και κάτι χρόνια η Αθήνα χτίστηκε ασφυκτικά χωρίς να υπάρχει σωστή δόμηση και με τα ποτάμια της να μπαζώνονται κόντρα στα όσα προβλέπει από μόνη της η φύση. Πρόχειρες κατασκευές και κυρίως, κακή συντήρηση. Πλέον, κάθε φορά που βρέχει προσευχόμαστε να μην θρηνήσουμε θύματα, και αυτό δεν είναι υπερβολή. Το ίδρυμα Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών έχει πολλάκις τονίσει ότι έχουν φράξει οι πανάρχαιοι δρόμοι διαφυγής του νερού και δεν έχουν δημιουργηθεί καινούργιοι.
Απόρροια των παραπάνω, οι πλημμύρες. Έχουμε συνηθίσει να λέμε βέβαια πως η Αθήνα είναι μια όμορφη πόλη μέσα στην ασχήμια της. Σαν να μισείς να την αγαπάς και αντιστρόφως. Είναι μια όμορφη πόλη γιατί έχει τη θάλασσα, έχει την Πλάκα, έχει τις γειτονιές της, έχει τις βραδιές και τους ιδιαίτερους ανθρώπους της που όταν δεν χάνονται μέσα στους φρενήρεις ρυθμούς της καθημερινότητας, ξέρουν να περνούν καλά σε αυτό το αστικό τοπίο.
Παρόλα αυτά, κάθε φορά που βλέπουμε φωτογραφίες του παρελθόντος σκεφτόμαστε πόσο πιο ανθρώπινη θα μπορούσε να είναι αυτή η πόλη αν είχαν διατηρηθεί τα ποτάμια και τα ρέματα, αν υπήρχαν πάρκα, αν υπήρχε πρόβλεψη για να μην πλημμυρίζουμε τις λίγες μέρες του χρόνου που βρέχει. Γιατί εδώ έχει πάντα ήλιο που λέει το τραγούδι και αυτό μας κάνει χαρούμενους, αλλά θα ήμασταν ακόμη πιο χαρούμενοι αν ζούσαμε σε ένα σύγχρονο άστυ που θα περιείχε και ανοιχτά τοπία όπως αυτά που μπορείτε να δείτε παρακάτω.
Θα κάνουμε μια σύντομη αναδρομή σε άλλες εποχές, μέσα από 20 καρέ. Για να γνωρίσουμε εικόνες που δεν ξέρουμε και να σκεφτούμε τί θα μπορούσαμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε το περιβάλλον μέσα στο οποίο περνούμε τον περισσότερο χρόνο της καθημερινής ζωής μας. Μέσα από τις παρακάτω φωτογραφίες μπορεί να δει κανείς πώς χτίστηκε το Καλλιμάρμαρο, αλλά και πώς άλλαξαν γειτονιές σαν το Παγκράτι που σήμερα έχουν γίνει "στέκια".
Οι φωτογραφίες προέρχονται από το αρχείο του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου του πανεπιστημίου της Κολωνίας  iDAI και δημοσιεύονται με την άδεια της συλλέκτριας φωτογραφιών, Λίζας Κουτσαπλή από την προσωπική της σελίδα στο Facebook,  Liza's Photographic Archive of Greece - Φωτογραφικά άλμπουμ της Ελλάδας:
Τα καρέ είναι από τις αρχές του 1900, μέχρι το 1942. Θα ακολουθήσει νεότερο άρθρο με φωτογραφίες από το 1957.

-Άποψη από το Παγκράτι, και μπροστά φαίνονται τα ερείπια του ναού του Σταυρωμένου Πέτρου, στα θεμέλια του οποίου κτίστηκε ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνος, ημερομηνία άγνωστη:
-Άποψη της Ακρόπολης, μάλλον από το Θησείο, περίπου 1922:
-Άποψη του Λυκαβηττού και ο Ιλισσός:
-Άποψη του Παναθηναϊκού Σταδίου, πριν την κατασκευή του:
-Γλυφάδα, 1942, φωτογράφος Walther Wrede:
-Άποψη από Καισαριανή προς Τουρκοβούνια, φωτογράφος Walter Hege, περίπου 1928-1929:
-Τράχωνες, ή όπως ονομάζεται σήμερα Άλιμος, 1929:
-Πειραιάς, τα αρχαία τείχη, 1907:
-Αστεροσκοπείο, 1906:
-Πύλη του Αδριανού, ημερομηνία άγνωστη:
-Πανδρόσου, ημερομηνία άγνωστη:
-Άποψη Λυκαβηττού, ημερομηνία άγνωστη:
-Μερική άποψη από την Ακρόπολη, ημερομηνία άγνωστη:
-Άποψη του Αστεροσκοπείου και τα Προπύλαια στην Ακρόπολη, ημερομηνία άγνωστη:
-Ο ναός της Απτέρου Νίκης, ημερομηνία άγνωστη:
-Ο ναός των Αγίων Θεοδώρων και η οδός Ευριπίδου, 1904:
-Οδός Αθηνάς, στην αγορά, ημερομηνία άγνωστη:
-Πλάκα, 1904:
-Αθήνα, Πλάκα, το Ωρολόγιο του Κυρρήστου ή Πύργος των Ανέμων ή Αέρηδες, 1895:
-Στην Ακρόπολη, 1927:

Νέες ανακαλύψεις στον Τιτάνα από το διαστημόπλοιο Cassini

Νέες ανακαλύψεις στον Τιτάνα από το διαστημόπλοιο Cassini

Οι νέες εικόνες προέκυψαν από κοντινό πέρασμα από τον Τιτάνα στις 25 Ιουλίου, όταν το σκάφος έφτασε σε απόσταση 976 χλμ από το μεγάλο φεγγάρι. Το ραντάρ του διαστημοπλοίου είναι ικανό να διεισδύσει στα νέφη του Τιτάνα, για να αποκαλύψει λεπτομέρειες για την επιφάνειά του.



Νέα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για την επιφάνεια του μεγαλύτερου φεγγαριού του Κρόνου, τον Τιτάνα, απέστειλε το διαστημόπλοιο Cassini της NASA.
Οι νέες εικόνες προέκυψαν από κοντινό πέρασμα από τον Τιτάνα στις 25 Ιουλίου, όταν το σκάφος έφτασε σε απόσταση 976 χλμ από το μεγάλο φεγγάρι. Το ραντάρ του διαστημοπλοίου είναι ικανό να διεισδύσει στα νέφη του Τιτάνα, για να αποκαλύψει λεπτομέρειες για την επιφάνειά του.
Σε μία από αυτές φαίνονται μεγάλου μήκους, γραμμικοί αμμόλοφοι, που θεωρείται ότι αποτελούνται από κόκκους άμμου που έχουν προκύψει από υδρογονάνθρακες οι οποίοι προέρχονται από την ατμόσφαιρα του Τιτάνα. Το Cassini έχει δείξει ότι αμμόλοφοι τέτοιου είδους περιβάλλουν το μεγαλύτερο μέρος του ισημερινού του Τιτάνα. Οι επιστήμονες μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα στοιχεία για να μάθουν περισσότερα για τους ανέμους, τη σύσταση της άμμου και άλλα χαρακτηριστικά του φεγγαριού.
Άλλη μια εικόνα απεικονίζει μια περιοχή που είναι γνωστή ως «Xanadu annex» από νωρίτερα στην αποστολή. Το ραντάρ του διαστημοπλοίου δεν είχε αποφέρει προηγουμένως εικόνες, ωστόσο μετρήσεις υποδείκνυαν ότι η μορφολογία της είναι παρόμοια με αυτή της μεγάλης περιοχής του Τιτάνα που έχει λάβει το όνομα «Xanadu». Επρόκειτο για το πρώτο χαρακτηριστικό της επιφάνειας του Τιτάνα που είχε αναγνωριστεί, και οι πρώτες εικόνες είχαν προέλθει από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble το 1994. Η νέα εικόνα δείχνει πως όντως το Xanadu annex παρουσιάζει όντως βραχώδη μορφολογία παρόμοια με την «αρχική» Xanadu. Και οι δύο περιοχές πάντως αποτελούν αινίγματα, καθώς σε άλλες περιοχές του Τιτάνα, βραχώδεις όγκοι εμφανίζονται ως μικρά, μεμονωμένα σημεία, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις- και ως αποτέλεσμα, θεωρείται πως ίσως να είναι τα παλαιότερα εδάφη του Τιτάνα.