Ελληνική Τράπεζα Σπόρων: Ένας ανεκμετάλλευτος θησαυρός

Οι σπόροι της τόσο πλούσιας ελληνικής γης σε μια τράπεζα που παλεύει με νύχια και δόντια να μείνει όρθια και να μπορέσει κάποτε να εγγυηθεί την παράδοση του πολύτιμου υλικού της στις μελλοντικές γενιές

Πριν δυο χρόνια, στενός οικογενειακός φίλος αναζητά ελληνικά φυτά ντομάτας για να τα φυτέψει στον μικρό κήπο του εξοχικού του. Στα φυτώρια που πήγε εντός της Αττικής του λένε πως είναι δύσκολο να βρεθούν και με το που έρχονται, εξαφανίζονται αμέσως. Ό, τι πήρε, έβγαλε ντομάτες αλλά αυτές δεν μύριζαν σαν ντομάτες, ούτε είχαν γεύση ντομάτας…. Την επόμενη χρονιά με παρακαλά να του φέρω φυτά ντομάτας από το χωριό. Πράγματι, έτσι και έγινε. «Αυτό το καλοκαίρι φάγαμε πραγματικές ντομάτες» μου έλεγε. Τι τρώμε, λοιπόν; Είμαστε από τις πιο πλούσιες χώρες στον κόσμο από πλευράς βιοποικιλότητας και όμως, φαίνεται πως τελικά είναι δύσκολο να βρει κανείς σήμερα στην Ελλάδα ελληνικά φυτά, δηλαδή φυτά που προέκυψαν από σπόρους μοναδικών φυτών της ελληνικής γης για να τα καλλιεργήσει. Και ενώ υπάρχει η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, ο μοναδικός επίσημος φορέας συλλογής και διατήρησης των σπόρων όλων των ελληνικών φυτικών ειδών –ακόμα και εκείνων που δεν καλλιεργούνται πια- ο οποίος συστάθηκε το 1981, από τότε καμία ελληνική κυβέρνηση δεν έδειξε πραγματική διάθεση αξιοποίησης αυτού του τόσο πολύτιμου υλικού της.

Πολύτιμου από κάθε πλευρά, μιας και η Ελλάδα αποτελεί το κέντρο καταγωγής των περισσότερων ποικιλιών των Βαλκανίων και της Μεσογείου. Με άλλα λόγια, από την χώρα μας ξεκίνησαν και εξαπλώθηκαν χιλιάδες ποικιλίες και η διεθνής κοινότητα την έχει αναγνωρίσει ως σημαντικό κρίκο στην παγκόσμια προσπάθεια για γεωργική βελτίωση,  εξαιτίας αυτού του γενετικού πλούτου. Παρόλα αυτά, η διευθύντρια της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού, Φωτεινή Μυλωνά, τονίζει πως «δεν αξιοποιούμε το γενετικό υλικό της Ελλάδας» και επιμένει πως δεν αρκεί μόνον η συλλογή και η διατήρησή του ώστε να είναι διαθέσιμο για τις μελλοντικές γενιές.

Η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού έχει αυτή την στιγμή γύρω στους 5.500- 6.000 σπόρους διαφορετικών φυτικών ειδών. Αν υπολογίσει κανείς, όμως, και το φυτικό υλικό που δεν είναι διαφορετικό αλλά έχει συλλεχθεί από διαφορετικά γεωγραφικά τμήματα της χώρας μας (π.χ. ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στην Κρήτη και ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στον Έβρο) τότε φθάνουμε συνολικά περίπου στους 15.000 φυλαγμένους σπόρους. Οι σπόροι φυλάσσονται σε θαλάμους θερμοκρασίας 4 βαθμών Κελσίου. Για να διατηρηθούν, ωστόσο, μακροπρόθεσμα χρειάζεται βαθιά κατάψυξη στους -20 βαθμούς Κελσίου. Και για να πούμε ότι αξιοποιείται αυτό το υλικό με στόχο όχι μόνον την κληροδότησή του στις επόμενες γενιές αλλά και με στόχο την δημιουργία μιας ισχυρής μηχανής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, σαφώς απαιτείται ο αναπολλαπλασιασμός του. Κάτι που σύμφωνα με την κ. Μυλωνά προσκρούει πάντα στο κόστος. Κοινώς, στην έλλειψη χρηματοδότησης.

Λεφτά δεν υπήρχαν ούτε πριν την κρίση

Με την κλιματική αλλαγή να είναι -όπως όλα δείχνουν- μη αναστρέψιμη, με την απειλή μιας διατροφικής κρίσης να είναι μεγαλύτερη από ποτέ (ο ΟΟΣΑ προβλέπει σε μια από τις εκθέσεις του ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν κατά 40% τα επόμενα δέκα χρόνια οδηγώντας σε νέα κρίση) και με τους κορυφαίους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς εκατέρωθεν του Ατλαντικού να έχουν επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και δολάρια για την απόκτηση καλλιεργήσιμων εκτάσεων, έτσι ώστε να είναι «έτοιμοι για τρελά κέρδη» όταν η τροφή δεν θα φθάνει για όλους, ο ρόλος των τραπεζών γενετικού υλικού και ακόμα περισσότερο των κρατικών τραπεζών, λαμβάνει άλλη διάσταση. Για όσους τουλάχιστον το αντιλαμβάνονται αυτό. Διότι πριν δύο χρόνια όλοι αναρωτιόντουσαν εάν η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού θα αποτελούσε ένα ακόμα θύμα της κρίσης.

Τελικά η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού δεν έκλεισε. Πλέον ανήκει στο Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων και αυτό με την σειρά του στον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Για οτιδήποτε την αφορά, το λόγο έχει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Συνεργάζεται στενά με τράπεζες σπόρων του εξωτερικού και από την στιγμή που η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε. τηρούνται όλοι οι ευρωπαϊκοί κανόνες που αφορούν την βιοποικιλότητα αλλά και την διατήρηση γενετικού γενετικών πόρων στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, η ελληνική τράπεζα σπόρων συνεχίζει να υποχρηματοδοτείται. Στην κουβέντα με την υπεύθυνη ερευνήτρια της τράπεζας, κυρία Μυλωνά, γίνεται σαφές και με ισχυρή δόση απογοήτευσης πως η μη επαρκής χρηματοδότηση δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης αλλά υπήρχε από πάντα.

«Κινούμαστε καθαρά απαντώντας στα ερευνητικά μας ερωτήματα. Και όσον αφορά την κλιματική αλλαγή και την απειλή διατροφικής κρίσης, πιστεύω ότι υποχρεωτικά θα βρεθούν τρόποι και λύσεις ώστε να υπάρξουν διέξοδοι. Αλλά το κατά πόσον η ΕΤΓΥ θα μπορέσει να εναρμονιστεί με τον διεθνή βηματισμό μένει να φανεί» δηλώνει η κυρία Μυλωνά.

Μεγάλη ζήτηση

Πάντως, η ζήτηση για σπόρους ελληνικών φυτών είναι μεγάλη. Ειδικά από τους νέους αγρότες που είναι πολύ πιο συνειδητοποιημένοι και μορφωμένοι. Αλλά με δεδομένο το στενό πλαίσιο της δράσης της ΕΤΓΥ δεν υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης ή πώλησης σπόρων στους Έλληνες αγρότες. Όσοι σπόροι διατίθενται από την τράπεζα, διατίθενται αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς. Και πάλι ερχόμαστε στο θέμα του αναπολλαπλασιασμού του πολύτιμου γενετικού υλικού της τράπεζας. Όπως διευκρινίζει η κ. Μυλωνά, έχουν γίνει σχετικές εισηγήσεις αλλά προφανώς οι ελληνικές κυβερνήσεις κατανοούν μερικώς την σημασία του θέματος αυτού ή βάζουν άλλες προτεραιότητες. Την ίδια στιγμή στην Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι αντίστοιχες τράπεζες σπόρων όχι μόνον συνδέονται άμεσα με τα υπουργεία Γεωργίας αλλά οι πολιτικές των τελευταίων χαράζονται λαμβάνοντας υπόψη την πολύτιμη γνώση που προκύπτει από τις τράπεζες.

Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν σήμερα, κρατικές και ημικρατικές ή ιδιωτικές, περισσότερες από 1.300 τράπεζες σπόρων, με πιο γνωστές αυτές της Νορβηγίας (πρόκειται για το Doomsday Vault, το οποίο άνοιξε το 2008 και βρίσκεται βαθιά μέσα στα παγωμένα αρκτικά βουνά, πλήρως προστατευμένο από σεισμούς, πολέμους κλπ.), της Βρετανίας (Millennium Seed Bank Project) και της Ρωσίας (Vavilov Institute of Plant Industry). Μάλιστα, η τελευταία είναι η παλαιότερη του κόσμου καθώς ιδρύθηκε το 1894 στην Αγία Πετρούπολη. Οι ερευνητές, Έλληνες και ξένοι, συμφωνούν πως ναι μεν γινόμαστε όλο και πιο επιδέξιοι στην μεταφορά γονιδίων, αλλά μόνον η φύση μπορεί να τα δημιουργήσει. Επομένως, αν ένα φυτό με κάποιο μοναδικό γενετικό χαρακτηριστικό εκλείψει, δεν υπάρχει τρόπος να το ξαναπαίρνουμε πίσω και αυτό εξηγεί και γιατί επενδύονται εκατομμύρια δολάρια και ευρώ για την φύλαξη σπόρων σε τράπεζες σπόρων. 

Στην Ελλάδα, πέρα από την κρατική τράπεζα γενετικού υλικού, με την βιοποικιλότητα ασχολούνται και αρκετές οργανώσεις οι οποίες έχουν προχωρήσει στην δημιουργία δικών τους τραπεζών σπόρων. Το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» που βρίσκεται στο νησί της Σάμου και έχει  δημιουργήσει την Κιβωτό των Σπόρων, συγκεντρώνοντας περίπου 1000 ποικιλίες απ όλο το Αιγαίο, όπως και η οργάνωση Πελίτι, είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η τελευταία ξεκίνησε το 1995 με το Εργαστήρι Οικολογικής Πρακτικής και έχει σήμερα γύρω στα 4.000 δείγματα σπόρων. Η μέθοδος που έχουν επιλέξει οι άνθρωποι της οργάνωσης Πελίτι είναι η ζωντανή διατήρηση των σπόρων που σημαίνει ότι θα πρέπει να κινητοποιηθούν οι νέοι αγρότες που χρησιμοποιούν τους σπόρους του Πελίτι για να τους καλλιεργήσουν και φέρουν την επόμενη χρονιά νέο σπόρο.

Είτε μιλάμε για τις οργανώσεις που υπάρχουν στην Ελλάδα, είτε για την Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, οι άνθρωποι που εργάζονται εκεί και ασχολούνται με την βιοποικιλότητα και την προστασία και διατήρηση του τεράστιου πλούτου της ελληνικής γης, γνωρίζουν πως δίνουν ίσως έναν άνισο αγώνα απέναντι στις παρούσες συνθήκες της λιτότητας αλλά και απέναντι την αδιαφορία ή άγνοια των αρχών αλλά και τα συμφέροντα των μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών που πωλούν υβρίδια. Όμως, η γνώση του σημαντικού έργου που επιτελούν είναι αυτή που τους δίνει την δύναμη και συνεχίζουν ώστε να μην χαθεί ένα από τα πιο σοβαρά κομμάτια του πολιτισμού και της επιβίωσής μας.

* Πηγή φωτογραφιών: Πρόγραμμα Αξιολόγησης Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού - EGGEN AUEB

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ    ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΙΔΗΣΗ

Νέο ίχνος του Πλανήτη-Χ

Εντοπίστηκε ένα διαστημικό σώμα που ίσως σχετίζεται με τον «αόρατο» πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος

Ίσως τελικά ο Πλανήτης-Χ να μην είναι απλά μια... εμμονή κάποιων αστρονόμων αλλά να υπάρχει πράγματι κάπου στα σκοτεινά βάθη του ηλιακού μας συστήματος. Credit: (NASA)

Αμερικανός αστρονόμος υποστηρίζει ότι εντόπισε ένα σημαντικό στοιχείο που αποδεικνύει την ύπαρξη ενός άγνωστου πλανήτη στο ηλιακό μας σύστημα. 

Ο πλανήτης και η νέα ανακάλυψη

Από τα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε ανακαλύφθηκε ο πλανήτης Ποσειδώνας ύστερα από την επιτυχημένη θεωρητική πρόβλεψη των Λεβεριέ και Ανταμς, πολλοί αστρονόμοι υπέθεσαν την ύπαρξη ενός ακόμη πλανήτη πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Ο μεγάλος ερασιτέχνης αστρονόμος Πέρσιβαλ Λόουελ, μάλιστα, είχε δώσει στον άγνωστο αυτόν πλανήτη το όνομα Πλανήτης-Χ, από το όνομα του αγνώστου στις αλγεβρικές εξισώσεις. Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακαλυφθεί τέτοιος πλανήτης αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπιστεί στις εσχατιές του ηλιακού μας συστήματος κάποια διαστημικά σώματα η τροχιά των οποίων χαρακτηρίζεται ως «παράξενη» και δεν συμβαδίζει με τα συμβατικά μοντέλα κίνησης που θα έπρεπε να έχουν. Κάποιοι επιστήμονες θεωρούν ότι κάποια από αυτά τα αντικείμενα σχετίζονται ή καλύτερα αλληλεπιδρούν με τον Πλανήτη-Χ για αυτό και έχουν αυτή την... συμπεριφορά. 

Ένας από τους θιασώτες της ύπαρξης του Πλανήτη-Χ είναι ο Μάικ Μπράουν, αστρονόμος του Πανεπιστημίου Caltech στις ΗΠΑ. Ο Μπράουν πριν από δύο μήνες είχε παρουσιάσει κάποια στοιχεία που ενίσχυαν σύμφωνα με τον ίδιο την πιθανότητα ύπαρξης ενός ακόμη πλανήτη στο ηλιακό μας σύστημα. Ο Μπράουν ανακοίνωσε πριν από λίγα 24ωρα ότι εντόπισε ένα ακόμη διαστημικό σώμα η συμπεριφορά του οποίου αποτελεί μια ακόμη ένδειξη, αν όχι απόδειξη σύμφωνα με τον ίδιο, για την ύπαρξη του μυστηριώδους πλανήτη. Ο Μπράουν εντόπισε ένα μεγάλο διαστημικό βράχο στη Ζώνη Κάιπερ η τροχιά του οποίου είναι εκκεντρική και δικαιολογείται όπως εκτιμά ο επιστήμονας μόνο από την παρουσία ενός πλανήτη κοντά σε αυτό το σώμα. Ο Μπράουν έδωσε μάλιστα στη δημοσιότητα και κάποια γραφήματα που όπως υποστηρίζει δικαιολογούν την εκτίμηση του ότι το σώμα αυτό αποτελεί απόδειξη της ύπαρξης του Πλανήτη-Χ.

Υπάρχει ο Πλανήτης - Χ;

Η ανακάλυψη και η μελέτη του μικρού πλανήτη 2012 VP113 έρχεται να ενισχύσει την υποψία ότι στις εσχατιές του Ηλιακού Συστήματος «κρύβεται» ένας πλανήτης - γίγαντας που κινεί τα νήματα...

Καλλιτεχνική απεικόνιση του νάνου πλανήτη Σέντνα, με τον Ήλιο στο βάθος

Από τα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε ανακαλύφθηκε ο πλανήτης Ποσειδώνας ύστερα από την επιτυχημένη θεωρητική πρόβλεψη των Λεβεριέ και Ανταμς, πολλοί αστρονόμοι υπέθεσαν την ύπαρξη ενός ακόμη πλανήτη πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Ο μεγάλος ερασιτέχνης αστρονόμος Πέρσιβαλ Λόουελ, μάλιστα, είχε δώσει στον άγνωστο αυτόν πλανήτη το όνομα Πλανήτης-Χ, από το όνομα του αγνώστου στις αλγεβρικές εξισώσεις. Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακαλυφθεί τέτοιος πλανήτης, παρ' όλο που στην περιοχή αυτή έχουν ανακαλυφθεί χιλιάδες άλλα μικρότερα σώματα, μεταξύ των οποίων και ο νάνος πλανήτης Πλούτωνας. Η πρόσφατη όμως ανακάλυψη ενός ακόμη ουράνιου σώματος, που έχει το προσωρινό όνομα 2012 VP113, έδωσε νέα πνοή στην υπόθεση της ύπαρξης του πλανήτη-Χ. Ο λόγος είναι ότι η τροχιά αυτού του σώματος, σε συνδυασμό με την στατιστική ανάλυση των μέχρι σήμερα δεδομένων, συμφωνεί με την ύπαρξη ενός μεγάλου πλανήτη στις εσχατιές του Ηλιακού Συστήματος, σε απόσταση ίσως χίλιες φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης - Ηλίου.

Πώς φτάσαμε στην υπόθεση του Πλανήτη-Χ

Από την αρχαιότητα ήταν γνωστοί οι πέντε, πλησιέστεροι προς τον Ήλιο, πλανήτες, δηλαδή (από τον πλησιέστερο προς τον πιο απομακρυσμένο), οι Ερμής, Αφροδίτη, Γη, Αρης, Δίας και Κρόνος. Τον 18ο αιώνα ο αγγλο-γερμανός αστρονόμος Χέρσελ (Frederick Herschel) ανακάλυψε τον Ουρανό και στα μέσα του 19ου αιώνα ο Γερμανός αστρονόμος Γκάλε (Johann Galle) ανακάλυψε τον Ποσειδώνα έπειτα από υπόδειξη του Γάλλου αστρονόμου Λεβεριέ (Urbain Le Verrier), ο οποίος είχε υπολογίσει θεωρητικά τη θέση του με βάση την επίδραση που είχε η βαρυτική έλξη του στην τροχιά του Ουρανού. Οι τροχιές όλων αυτών των πλανητών έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά: είναι προσεγγιστικά κυκλικές και είναι σχεδόν συνεπίπεδες με την τροχιά του Δία. Έκτοτε πολλοί αστρονόμοι πρότειναν, για διάφορους θεωρητικούς λόγους, την ύπαρξη ενός νέου πλανήτη, αλλά οι προβλέψεις αυτές διαψεύσθηκαν από τις παρατηρήσεις.
Αντ' αυτού, όμως, ανακαλύφθηκαν δύο νέες κατηγορίες ουράνιων σωμάτων που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο: οι αστεροειδείς, στην περιοχή μεταξύ Αρη και Δία, και τα υπερποσειδώνια αντικείμενα της ζώνης Ετζγουορθ - Κάιπερ (Edgeworth-Kuiper), στην περιοχή πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Τα σώματα και των δύο αυτών κατηγοριών έχουν έντονα ελλειπτικές τροχιές οι οποίες βρίσκονται έξω από το επίπεδο της τροχιάς του Δία. Ο πρώτος αστεροειδής, η Δήμητρα, ανακαλύφθηκε το 1801 από τον Ιταλό αστρονόμο Πιάτσι (Giuseppe Piazzi) και το πρώτο σώμα της ζώνης Κάιπερ, ο νάνος πλανήτης Πλούτωνας, το 1930 από τον Αμερικανό αστρονόμο Τόμπο (Clyde Tombaugh). Αξίζει να σημειωθεί ότι την εποχή της ανακάλυψης του ο Πλούτωνας θεωρήθηκε ως ο πλανήτης-Χ του Λόουελ και ο ένατος μεγάλος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος, πριν διαπιστωθεί τελικά ότι είναι ένα από τα μικρά σώματα της ζώνης Κάιπερ, αφού έχει μάζα μικρότερη από αυτήν της Σελήνης και έντονα ελλειπτική τροχιά, η οποία βρίσκεται έξω από το επίπεδο της τροχιάς του Δία.  
Σήμερα γνωρίζουμε πάνω από 200.000 αστεροειδείς και πολλές εκατοντάδες υπερποσειδώνια αντικείμενα. Όμως σχεδόν όλα αυτά, με εξαίρεση τον νάνο πλανήτη Σέντνα (Sedna), έχουν τροχιές το πλησιέστερο σημείο των οποίων προς τον Ήλιο, το περιήλιο, βρίσκεται κοντά στην τροχιά του Ποσειδώνα. Η πρόσφατη ανακάλυψη του μικρού πλανήτη 2012 VP113, η τροχιά του οποίου μοιάζει με αυτήν της Σέντνα, επιβεβαίωσε τις θεωρητικές εκτιμήσεις για την ύπαρξη μικρών πλανητών σε μεγάλες αποστάσεις από τον Ήλιο και ενίσχυσε τη σύγχρονη θεωρία για την ύπαρξη ενός άγνωστου μέχρι σήμερα μεγάλου πλανήτη σε πολύ μεγάλη απόσταση από τον Ήλιο.

Η χαοτική φάση του Ηλιακού Συστήματος

Σύμφωνα με το σενάριο δημιουργίας του Ηλιακού Συστήματος, οι πλανήτες δημιουργήθηκαν από τα υπολείμματα του νέφους αερίων και σκόνης από το οποίο δημιουργήθηκε ο Ήλιος. Οι οκτώ μεγάλοι πλανήτες καθώς και οι αστεροειδείς δημιουργήθηκαν σε περιοχές όπου η πυκνότητα αυτού του νέφους ήταν μεγάλη, δηλαδή σε απόσταση μέχρι περίπου 30 φορές την απόσταση Γης - Ηλίου. Έτσι φαίνεται κατ' αρχάς δυσεξήγητο το γεγονός ότι παρατηρούμε σήμερα σχετικά μεγάλα σώματα σε αποστάσεις μεγαλύτερες από την τροχιά του Ποσειδώνα. Όμως το πρόβλημα λύνεται αν υποθέσουμε ότι λίγο μετά τη δημιουργία των πλανητών (δηλαδή μόλις μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια!) ακολούθησε μια περίοδος χαοτικής εξέλιξης του Ηλιακού Συστήματος κατά την οποία πάρα πολλά σώματα εκτινάχθηκαν σε μεγάλες αποστάσεις μέχρι το σύστημα να ισορροπήσει στη σημερινή του μορφή. Ένα από αυτά τα σώματα θα μπορούσε να είναι ένας μεγάλος πλανήτης, ο πλανήτης-Χ του Λόουελ. Η υπόθεση αυτή στηρίζεται πια σε τρεις σημαντικές ενδείξεις: (α) στην κατανομή των υπερποσειδώνιων αντικειμένων ανάλογα με την απόστασή τους από τον Ήλιο, (β) στις προσομοιώσεις της αρχικής χαοτικής εποχής του Ηλιακού Συστήματος και (γ) σε μια ενδιαφέρουσα ομοιότητα των τροχιών της Σέντνα και του 2012 VP113.

Τέσσερις ή πέντε οι πλανήτες - γίγαντες;

Οι δύο πρώτες ενδείξεις είναι θεωρητικής - στατιστικής φύσεως και προϋπήρχαν της ανακάλυψης του 2012 VP113. Η πρώτη στηρίζεται στην παρατήρηση ότι ο αριθμός των μικρών πλανητών και τα τροχιακά χαρακτηριστικά τους μεταβάλλονται καθώς απομακρυνόμαστε από τον Ήλιο, με τρόπο που θα μπορούσε να οφείλεται στην ύπαρξη ενός μεγάλου πλανήτη σε απόσταση μεγαλύτερη από αυτήν του Ποσειδώνα. Η δεύτερη στηρίζεται στο γνωστό «μοντέλο της Νίκαιας», στη διατύπωση του οποίου σημαντικό ρόλο έπαιξε και ο Έλληνας αστρονόμος Κλεομένης Τσιγάνης, που ερμηνεύει τη σημερινή εικόνα του Ηλιακού Συστήματος. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, οι τέσσερις γίγαντες πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος, Δίας, Κρόνος, Ουρανός και Ποσειδώνας, δημιουργήθηκαν σε μικρότερη απόσταση προς τον Ήλιο από τη θέση όπου βρίσκονται σήμερα και μετακινήθηκαν μεταγενέστερα, την εποχή της χαοτικής εξέλιξης του Ηλιακού Συστήματος. Σύμφωνα λοιπόν με προσομοιώσεις στο πλαίσιο αυτού του μοντέλου, οι τροχιές των τεσσάρων γιγάντων πλανητών που υπάρχουν σήμερα συμφωνούν καλύτερα με την υπόθεση ότι αρχικά υπήρχαν πέντε γίγαντες πλανήτες, ένας εκ των οποίων εκτοξεύθηκε στη συνέχεια σε μεγάλη απόσταση παρά με την υπόθεση ότι οι γίγαντες - πλανήτες ήταν εξαρχής τέσσερις.

Τα περιήλια και ο μακρινός γίγαντας

Η τρίτη ένδειξη προκύπτει από την παρατήρηση ότι τα περιήλια των τροχιών της Σέντνα, του VP113 και των υπόλοιπων μικρών σωμάτων που έχουν βρεθεί σε τόσο μεγάλες αποστάσεις σχηματίζουν πρακτικά μια νοητή ευθεία. Αν το γεγονός αυτό δεν είναι αποτέλεσμα σύμπτωσης, τότε πιθανότατα οφείλεται στην ύπαρξη ενός απομακρυσμένου γίγαντα πλανήτη, με μάζα χονδρικά 10-15 φορές μεγαλύτερη της Γης και σε απόσταση χονδρικά 1.000 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης - Ηλίου. Ένα τέτοιο μεγάλο σώμα θα «τακτοποιούσε» τα περιήλια των υπόλοιπων μικρότερων στην ίδια κατεύθυνση με το δικό του. Αλλά στη μεγάλη αυτή απόσταση η περίοδος της τροχιάς του είναι εξαιρετικά μεγάλη, της τάξης των 30.000 ετών, οπότε κινείται πάρα πολύ αργά, και η λαμπρότητά του είναι εξαιρετικά μικρή, έτσι ώστε η ανακάλυψή του, αν υπάρχει, θα είναι ένας πραγματικός άθλος της παρατηρησιακής Αστρονομίας. Όμως η επιστήμη αυτή μας έχει συνηθίσει τα τελευταία χρόνια σε άθλους, σαν κι αυτόν της πρόσφατης ανακάλυψης των βαρυτικών κυμάτων του πρώιμου Σύμπαντος.                 

Ο κ. Χάρης Βάρβογλης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ.

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ    ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

Τι ακριβώς έγινε στης 25 Μαρτίου;

Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου (La Grèce sur les ruines de Missolonghi), Ευγένιος Ντελακρουά, Μουσείο Τέχνης του Μπορντό

Μας αρέσουν οι μυθολογίες των Ελλήνων. Μας αρέσουν πολύ. Γι' αυτό και θέλουμε τον Παλαιών Πατρών Γερμανό να σηκώνει το λάβαρο της Επανάστασης κατά την 25η Μαρτίου 1821 ενώ εκείνη την ημέρα αποδεδειγμένα δε συνέβη τίποτε. Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός είτε τέλεσε την περίφημη δοξολογία κάποιες μέρες νωρίτερα (ο ίδιος πάντως δεν την αναφέρει καν στα απομνημονεύματά του) είτε δεν την τέλεσε καθόλου κατ' άλλους ιστορικούς και μελετητές.

Ωστόσο, η 25η Μαρτίου θα μπορούσε να είναι μια πραγματικά ιστορική μέρα αν μας άρεσε λίγο παραπάνω η αυτοθυσία, το θάρρος και τα πιο βαθιά πράγματα και όχι το πανηγύρι. Γιατί σαν κι εκείνη τη μέρα, 25η του Μαρτιού ήταν, αλλά το 1826, έλαβε χώρα στα ελληνικά χώματα μια από τις κορυφαίες μάχες στα παγκόσμια χρονικά. Εκατόν τριανταένα Έλληνες τα έβαλαν με στρατό 6.000 Τουρκοαιγυπτίων και ανάγκασαν τους μισούς που επέζησαν σε άτακτη φυγή. Ναι! 131 εναντίον 6.000.

Αναφέρομαι ασφαλώς στην ανυπέρβλητη μάχη της Κλείσοβας, μιας μικρής νησίδας πλάι το Μεσολόγγι, βουτηγμένη μες τη λιμνοθάλασσα του, που αν είχε τη λάμψη της παρουσίας παραγόντων και βαρύγδουπων ονομάτων, τώρα θα γινόταν κάθε χρόνο... της Κλείσοβας. Αλλά δυστυχώς εκεί ένας Κίτσος Τζαβέλλας κι άλλοι 130 μισοάγνωστοι βρέθηκαν.

Η μάχη της Κλείσοβας, Α.Σακκαλής, Πινακοθήκη Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολόγγιου

 

Μα ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Ο Κιουταχής και ο Ιμπραήμ είχαν φάει πολλές φορές τα μούτρα τους με το Μεσολόγγι. Δεν τους έβγαινε με τίποτα αυτή η ιστορία, να κατακτηθεί αυτή η παράξενη άκρια γης και θάλασσας στα δυτικά της Ελλάδας. Είχαν γονατίσει κόσμο και ντουνιά, είχαν επωφεληθεί από τις διχόνοιες και τα αλληλοκαρφώματα των Ελλήνων, αλλά εκείνο το ρημάδι το Μεσολόγγι τους είχε καθίσει στο στομάχι. Ο πόλεμος έγερνα υπέρ τους. Όμως η γης του Μεσολογγίου καθόταν και καμάρωνε λεύτερη ακόμα.

Ο Κιουταχής κατάλαβε ότι τις πόρτες του Μεσολογγίου θα τις ανοίξει με έναν μόνο τρόπο: με την πείνα. "Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί κι η μάνα το ζηλεύει" έγραφε ο μέγιστος Δ. Σολωμός στο τεράστιο "Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι" τους. Και για να το καταφέρει αυτό ο αντίπαλος, έπρεπε να αποκλείσει την τροφοδοσία της πόλης. Και για να το κάνει αυτό, έπρεπε να κυριεύσει τις κυριότερες θέσεις που υπερασπίζονταν τη λιμνοθάλασσα. Με τα πολλά λοιπόν, κατέλαβε, δίχως ιδιαίτερες δυσκολίες, το Βασιλάδι, τον Πόρο και το Ανατολικό και ήθελε και την Κλείσοβα για να ισχυροποιήσει και στα ανατολικά τη θέση του και να ελέγχει απόλυτα τη λιμνοθάλασσα. Έφτιαξε λοιπόν νέα καράβια, χωρίς καρίνα, για να πλησιάσει την Κλείσοβα. Αλλά οι Έλληνες που την είχαν πατήσει στο Βασιλάδι, είχαν τώρα προνοήσει. Είχαν οχυρώσει την εκκλησιά της Αγίας Τριάδας που βρισκόταν στην Κλείσοβα. Και περίμεναν...

Στις 24 Μαρτίου, ο Ιμπραήμ συγκέντρωσε στη λίμνη του Μεσολογγίου 5 μεγάλες βάρκες και 93 λαντζόνια με 2.500 άντρες. Οι υπερασπιστές της Κλείσοβας ξαγρύπνησαν να τους παρατηρούν, μη ξέροντας τι πραγματικά σκοπεύουν να κάνουν. Το αντιλαμβάνεστε; 131 άντρες είδαν απέναντί τους κάπου 2.500 στρατό κι αντί να το βάλουν στα πόδια, έμειναν εκεί να τους παρατηρούν και να τους περιμένουν. Έμειναν εκεί να υπερασπιστούν το μέρος τους. Το σκηνικό μοιάζει κάτι παραπάνω από κινηματογραφικό. Απορώ γιατί δεν έχει γίνει ακόμα ταινία.

Ξημερώνει 25 Μαρτίου (1826). Ώρα 4-5 το πρωί. Ο στολίσκος των Τουρκοαιγυπτίων προχωρά προς την Κλείσοβα. Εκατοντάδες ήταν ακόμα διασκορπισμένοι στα διπλανά νησάκια και άλλοι περπατούσαν μέσα στη λιμνοθάλασσα για να βοηθήσουν την επίθεση των πλοιαρίων. Πλησιάζουν ολοένα και περισσότερο. Αρχίζει ένας εκκωφαντικός κανονιοβολισμός της Κλείσοβας.

Ο Κίτσος Τζαβέλλας είναι εκεί. Παραμένει όχι απλά γενναίος και ψύχραιμος, αλλά εκνευριστικά σκεπτόμενος. Καθοδηγεί τους πάντες, τους υποδεικνύει τα καλύτερα πόστα για άμυνα. Και κυρίως... είχε διατάξει να ανοίξουν πυρ μόνο όταν ο εχθρός θα φτάσει στους πασσάλους!

Ορίστε; Τι είναι αυτό πάλι; Ο ναι! Οι πολιορκημένοι είχαν μπήξει στη θάλασσα, γύρω από την Κλείσοβα, εκατοντάδες ξύλινους πασσάλους. Κάθε εχθρική βάρκα που πλησίαζε, έπεφτε ανυποψίαστη πάνω στους πασσάλους και σκάλωνε.

Οι επιτιθέμενοι προχωρούν ανεμπόδιστοι. Σχεδόν αγγίζουν τις οχυρώσεις των Ελλήνων. Ξαφνικά, οι Έλληνες ανοίγουν πυρ, πυρ εξ' επαφής! Πέφτουν νεκροί δεκάδες. Από τους απέναντι ασφαλώς.

Γίνονται τέσσερις αλλεπάλληλες επιθέσεις! Τέσσερις! Και αποκρούονται όλες! Στις 12 το μεσημέρι, κάπου 7 ώρες μάχης μετά, τρομοκρατημένοι οι Τουρκοαιγύπτιοι από τις εκατοντάδες απώλειες, αποφασίζουν να απομακρυνθούν από την Κλείσοβα. Μετρούν πολλούς νεκρούς και τραυματίες. Ο Ιμπραήμ επιμένει. Δίνει διαταγή να επιτεθούν 2.500 άντρες του από τον τακτικό στρατό του και μπαίνει επικεφαλής τους. Η υποδοχή που του επιφυλάσσει ο Τζαβέλλας και οι άντρες του είναι το ίδιο σθεναρή. Σημαδεύουν τους αξιωματικούς του εχθρού. Αυτές οι απώλειες πονάνε πολύ το κοπάδι. Τρέπονται ξανά σε φυγή. Και όταν επιτίθενται ξανά, τα ίδια και χειρότερα. Συνολικά έγιναν έξι επιθέσεις! Όλες στο βρόντο! Όλες στο θάνατο!

Οι 131 Έλληνες θριαμβεύουν. Έχουν μόλις 24 (!) νεκρούς ενώ ο εχθρός έχει κάπου 3.000 νεκρούς (άλλοι τους υπολογίζουν στους 2.500 κι άλλοι στους 3.500) από τους περίπου 6.000 που συνολικά επιτέθηκαν! Κάθε υπερασπιστής της Κλείσοβας, δηλαδή, σκότωσε κατά μέσο όρο κάπου 23 αντιπάλους. Εφτά βάρκες με χίλια εξακόσια τουφέκια λάφυρα γέμισαν οι Έλληνες πολεμιστές. Σε μια συγκλονιστική μάχη που κράτησε 13 ολόκληρες ώρες, κατόρθωσαν να κερδίσουν στρατό είκοσι (!!!) φορές μεγαλύτερό τους.

Η Κλείσοβα και η Αγία Τριάδα έγιναν εκείνο το πρωί το σύμβολο του "θράσους" και του ηρωισμού. Πανθομολογείται πως αν οι Μεσολογγίτες είχαν αποφασίσει εκείνη την ημέρα να εγκαταλείψουν τα τείχη της πόλης, θα είχαν κάνει περίπατο και θα είχαν σωθεί ΟΛΟΙ καθώς δε θα έβρισκαν σοβαρή αντίσταση από τους ελλιπείς αντιπάλους που είχαν στραφεί στην Κλείσοβα. Δυστυχώς ή ευτυχώς, ποιος μπορεί να πει για λογαριασμό άλλων τι έπρεπε να γίνει, προκρίθηκε η λύση να μην εγκαταλείψουν οι Μεσολογγίτες για κανέναν λόγο την αγαπημένη τους πόλη. Δεκαπέντε μέρες μετά, ξημέρωμα 10ης Απριλίου, Κυριακής των Βαϊων, θα ζούσαν όλοι την τραγωδία της Εξόδου του Μεσολογγίου. Το χώμα θα βαφόταν κόκκινο και θα ξέβραζε αίμα μέρες μετά, αυτή τη φορά από αίμα Ελλήνων και άλλων υπερασπιστών της γης του Μεσολογγίου.

Η μάχη της Κλείσοβας παραμένει ίσως το κορυφαίο παράδειγμα σε παγκόσμιο επίπεδο νίκης του Δαβίδ εναντίον του Γολιάθ. Μια μάχη όπου εκείνοι που στάθηκαν εκεί, δε δοξάστηκαν όσο θα έπρεπε. Ίσως γιατί έχουμε την τάση να αποθεώνουμε μόνο εκκωφαντικούς θανάτους (Θερμοπύλες, Έξοδος Μεσολογγίου) και πολυθρύλητες παρουσίες αλλά όχι τόσο εκκωφαντικές θελήσεις για ζωή..

25 Μαρτίου 1826. Μην το ξεχνάτε. Όχι γιατί Έλληνες νίκησαν Τούρκους. Αλλά γιατί λεβέντες στάθηκαν στα ίσα μπρος στο θάνατο. Και αντιμίλησαν στη μοίρα που τους είχε τάξει το χαμό τους εκεί και τότε.

Πηγές
Φαμπρ, Αύγουστος, Η ιστορία της πολιορκίας του Μεσολογγίου, εκδόσεις Πολύπλευρο 1983, 2η έκδοση 1999. Μετάφραση της Ακακίας Κορδόση από το πρωτότυπο Histoire d siege de Missolonghi που γράφτηκε μόλις 3 μήνες μετά την έξοδο και εκδόθηκε το 1827

Θ.Δ. Πολιτόπουλος, Η Έξοδος του Μεσολογγίου. Εκδοτική Άλφα, 2004

Κωνστ. Π. Πετρόπουλος, Σκηνές εθνικού μεγαλείου από τις πολιορκίες και την έξοδο του Μεσολογγίου,Αθήνα 1971

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ    ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΙΔΗΣΗ

Οι κομήτες μετέφεραν στη Γη τα ευγενή αέρια

Τα ευγενή αέρια είναι χημικώς αδρανή, κάτι που σημαίνει πως κατά κανόνα δεν παίρνουν σε χημικές αντιδράσεις. Επομένως, οι συγκεντρώσεις τους στη Γη δεν θα πρέπει να έχουν μεταβληθεί σε μεγάλο βαθμό, από την αποχή σχηματισμού του ηλιακού συστήματος.

Καταλυτικό ρόλο στη χημική σύνθεση του πλανήτη μας αποδίδει στους κομήτες μία διεθνής ομάδα Γάλλων, Ιαπώνων και Ελβετών επιστημόνων, οι οποίοι υποστηρίζουν πως οι συγκεκριμένοι διαστημικοί βράχοι πιθανότατα υπήρξαν η βασικότερη πηγή των ευγενών αερίων που υπάρχουν στη Γη, όπως επίσης και χημικών μορίων τα οποία ήταν απαραίτητα για την ανάπτυξη ζωής.

Τα ευγενή αέρια είναι χημικώς αδρανή, κάτι που σημαίνει πως κατά κανόνα δεν συμμετέχουν σε χημικές αντιδράσεις. Επομένως, οι συγκεντρώσεις τους στη Γη δεν θα πρέπει να έχουν μεταβληθεί σε μεγάλο βαθμό, από την αποχή σχηματισμού του ηλιακού συστήματος.

Από την άλλη μεριά, μέχρι πρόσφατα οι επιστήμονες δεν γνώριζαν τις συγκεντρώσεις των ευγενών αερίων στους κομήτες, οι οποίοι θεωρούνται απομεινάρια από τη γέννηση των πλανητών. Ωστόσο, τα δεδομένα άλλαξαν με την άφιξη του διαστημοπλοίου Rosetta στον κομήτη 67Ρ Τσουριούμοφ-Γκερασιμένκο, τον Αύγουστο του 2014.

Ο λόγος είναι πως το σκάφος πραγματοποίησε τις πρώτες μετρήσεις για τις ποσότητες αργού, ενός ευγενούς αερίου, σε κομήτη. Μετρήσεις που έδειξαν πως η ποσότητα του συγκεκριμένου αερίου είναι αρκετή ώστε τέτοιοι βράχοι να εμπλούτισαν τη Γη με σημαντική ποσότητα αργού, αλλά και πιθανότατα με τα υπόλοιπα στοιχεία της ίδιας κατηγορίας.

Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες σε άρθρο τους, το οποίο δημοσιεύθηκε στην online έκδοση του επιστημονικού περιοδικού Earth and Planetary Science Letters, ο εμπλουτισμός θα πρέπει να συνέβη περίπου 600 εκατομμύρια χρόνια μετά τη δημιουργία του ηλιακού συστήματος.

Τότε, συνέβη ένα επεισόδιο που οι αστρονόμοι ονομάζουν Όψιμο Σφοδρό Βομβαρδισμό (Late Heavy Bombardment), κατά τη διάρκεια του οποίου η Σελήνη, η Γη και οι γειτονικοί πλανήτες έγιναν «στόχος» αμέτρητων αστεροειδών και κομητών.

Αν και το αργό δεν διαδραματίζει βασικό ρόλο σε χημικές διεργασίες στη Γη, οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως ο τρόπος προέλευσής του αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο και άλλο προβιοτικό υλικό να έφτασε στη Γη επίσης από κομήτες.

Ένα ενδεχόμενο που είναι αρκετά σημαντικό, με δεδομένο πως σε αυτό το υλικό συγκαταλέγονται και τα αμινοξέα, τα οποία είναι τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών.

Επομένως υποθέτοντας πως όλη η ποσότητα αργού στη γήινη ατμόσφαιρα προήλθε από κομήτες, καθώς και ότι όλοι οι κομήτες περιέχουν τα ίδια επίπεδα αμινοξέων με τους διαστημικούς βράχους που ανήκουν στην ομάδα των ανθρακούχων χονδριτών, η ερευνητική ομάδα υπολόγισε πόση ποσότητα από τη συγκεκριμένη ένωση θα μπορούσε να έχει φτάσει έτσι στη Γη.

Οι επιστήμονες παραδέχονται πως ο υπολογισμός τους περιλαμβάνει αρκετές παραδοχές και προϋποθέτει πως τα αμινοξέα δεν καταστράφηκαν με τις σφοδρές συγκρούσεις των μετεωριτών στην επιφάνεια του πλανήτη μας.

Ωστόσο, αν αυτές οι παραδοχές ισχύουν, τότε το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι ότι τα αμινοξέα που προήλθαν από τον «βομβαρδισμό» της Γης έχουν σχεδόν ίση μάζα με του «δομικούς λίθους» των πρωτεϊνών  που αυτή τη στιγμή υπάρχουν στους γήινους οργανισμούς – από τα φυτά και τα φρούτα, μέχρι τους ανθρώπους.

ΑΡΧΙΚΉ ΣΕΛΙΔΑ    ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΙΔΗΣΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΩ

 ΕΠΙΧΕΙΡΩ: Τρόποι χρηματοδότησης μιας start-up εταιρείας Χρηματοδοτώντας το ξεκίνημα Πώς να χρηματοδοτήσω την εταιρεία μου;

Φτιάξε το δικό σου φωτογραφικό στούντιο στο σπίτι. Μέρος Β' - ΚΑΜΕΡΑ

Την προηγούμενη εβδομάδα μιλήσαμε σχετικά με τον φωτισμό. Ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για τον εξοπλισμό. Θα προτιμήσω (όσο αντέχει το πορτοφόλι μου) να πάρω εξοπλισμό οικονομικό μεν αλλά αποτελεσματικό δε, λοιπόν να τι έχουμε: ΠΡΟΣΟΧΗ: το συγκεκριμένο post είναι μεγάλο! 

Η ΚΑΜΕΡΑ

Πρόσφατα αγόρασα μια Nikon D5300  πριν είχα μια Nikon D40 για περίπου 6 χρόνια. Ήταν μια καλή κάμερα σε καλή τιμή, αν και έχω χρησιμοποιήσει Canons μερικές φορές νοιώθω ποιο άνετα με τοις Nikon και είναι σχεδόν πάντα ποιο προσιτές και με ποιο πολλά περιφερειακά. Κατά την γνώμη μου είναι και ποιο εύκολες στην χρήση.

Η πρόταση μου για όταν αγοράσεις φωτογραφική μηχανή; Αγόρασε μόνο τον κορμό . Είναι φθηνότερος και άμα θες ένα καλό φακό είναι προτιμότερο να το αγοράσεις ξεχωριστά, υπάρχουν επίσης και άλλα περιφερειακά που μπορούν να σου γλυτώσουν αρκετά ευρώ από το να επιλέξεις τα έτοιμα Kit. Αλλά μετά από αρκετό ψάξιμο . Το έμαθα προσωπικά αυτό ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για να έχεις τον σωστό φακό!

Εάν ψάχνεις για κάμερα πάρε την γνώμη των άλλον σαν βοήθεια αλλά μην αρκεστείς σε όσα σου λένε. Οι φωτογράφοι δεν έχουν όλοι την ίδια μάρκα, άρα μην πας για κάτι συγκεκριμένο αλλά ότι θα σου κάνει σωστά την δουλεία σου.

ΟΙ ΦΑΚΟΙ

Nikkor 55-200mm zoom lens: $150 ο πρώτος φακός που έχω, είναι τέλειος για πορτρέτα και φύση, Οι οποίες είναι και οι ποίο συχνές φωτογραφίες μου, άρα είναι ιδανικός. Εάν προτιμάς ταξίδια περιπέτειας, τον προτείνω ανεπιφύλακτα. Αλλά αυτός ο φακός είναι απλά μια επιλογή:

Sigma 18-250mm lens: $290-$400 Μπορείς να το βάλεις σε Nikon ή Canon , το αγόρασα επειδή είχε καλές κριτικές σαν φακός που παίρνεις κατά την βόλτα σου, στην τελική πράγμα που κάνεις όλοι την ώρα! καθώς κάνω την βόλτα μου ζουμάρω σε κάτι που βλέπω, τραβάω την φωτογραφία κτλ. Εάν θέλω να φωτογραφίσω κάτι που έχει ευρύ εμβέλεια συνήθως θα χρησιμοποιήσω τον 50mm παρακάτω, είναι επιλογή εάν θέλεις έναν όλα σε ένα μεγάλης εμβέλειας φακό.

A 50mm f/1.8 lens: $100-$200 Τέλειο για πορτρέτα ο 50mm είναι ο φακός που έχω πάντα πάνω στην μηχανή, εάν κάνεις φωτογραφίες με ανθρώπους αυτός ο φακός είναι απαραίτητος. 

Κατάφερα να συνδυάσω το τέλειο kit κάμερα + 2 φακοί για εμένα με σύνολο $1350. Θα ήμουν απόλυτα ικανοποιημένος μόνο με τον φακό των 50mm.  με σύνολο κάτω από $1000. Εάν είναι μέσα στον προυπολογισμό σου αλλά δεν συμβιβάζεσαι με την ποιότητα, τότε προτείνω το...iPhone 6!

ΤΟ iPHONE

Η κάμερα του νέου iPhone 6 είναι πραγματικά εξαιρετική, πολύ καλή για φωτογραφίσεις τοπίου, αν και θα πρέπει να θυσιάσεις το ζουμ σε πολλά πράγματα εξακολουθεί να είναι πολύ καλύτερο από τα παραπάνω για το προσωπικό φωτογραφικό στούντιο και με έχει σώσει αρκετές φορές. Απλά μάθε πώς να δουλεύεις με τον φωτισμό και θα πάρεις εκπληκτικές φωτογραφίες. Το iPhone 6 είναι η καλύτερη επένδυση στο να έχεις όλοι την τεχνολογία σε ένα μέρος!

Ελπίζω να έκανα έναν χρήσιμο οδηγό για το κάνε τον δικό σου φωτογραφικό στούντιο.

περιμένω τα δικά σας σχόλια και παρατηρήσεις:

kontnik

Η Γνώση της Ημέρας    Το Ρητό της Ημέρας    Επόμενη είδηση

10 ελληνικές λέξεις που κάνουν καριέρα στο εξωτερικό: Από το Yes στο Pause και το Kiss

Λέξεις που μπορεί να μην ξέρετε πως έχουν ελληνική ρίζα, λέξεις δικές μας που κάνουν "καριέρα" στο εξωτερικό

Το ξέρατε ότι το "yes" είναι ελληνικό; Το "turbo"; Το "kiss";

Το blog thedailyowl μας παρουσιάζει δέκα λέξεις με ελληνική ρίζα, που κάνουν τη δική τους "καριέρα" στο εξωτερικό, την ώρα που η ελληνική γλώσσα, απλοποιείται όλο και περισσότερο. Πάμε να τις δούμε παρακάτω.

Turbo

Και ποιός δεν την ξέρει αυτήν την μικρή λεξούλα; Από τις ηλεκτρικές σκούπες μέχρι τα αγωνιστικά αυτοκίνητα, το turbo έχει χαρακτηρίσει την απόδοση πληθώρας συσκευών και κινητήρων.  Και όμως, προέρχεται από την αρχαία ελληνική τύρβη που σημαίνει την κυκλική και ταραχώδη κίνηση. Εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς για ποιόν λόγο καθιερώθηκε στα αγγλικά. Επικουρικά, Τύρβη ήταν και μια τοπική θρησκευτική εορτή προς τιμή του Διονύσου που περιελάμβανε έναν διθυραμβικό χορό.

Yes

Και αγγλικά να μην γνωρίζει κάποιος, το “yes” σίγουρα το ξέρει. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζει είναι ότι προέρχεται από αρχαιοελληνικό μόριο γε που έχει μεγάλο σημασιολογικό εύρος, μέσα σε αυτό και το “βεβαίως”. Το γε δίνει έμφαση στην λέξη που συνοδεύει και το συναντάμε συχνότατα στην ελληνιστική περίοδο.

Sponsor

Γνωστότατη σε όλους μας, με μερικούς εξ’ ημών να θεωρούν ότι ο σπόνσορας πρόκειται για ελληνοποιημένη λέξη της αντίστοιχης αγγλικής. Δεν θα είχαν και εντελώς άδικο, αν η λέξη δεν προερχόταν από το ρήμα σπένδω και το ομμόριζο σπονδή που σημαίνουν “προσφέρω” και “προσφορά” αντίστοιχα. Αλήθεια, πόσες φορές δεν πέσαμε πάνω στην λέξη σπονδή στα μαθητικά μας χρόνια;

Pause

Λέξη που προέρχεται από την ελληνική παῦσις και σημαίνει το “σταμάτημα”. Η αγγλική λέξη διατήρησε αρκετά την ηχητική απόδοση της αντίστοιχης ελληνικής.

Carat

Η μονάδα μέτρησης των πολύτιμων λίθων έχει πιθανότατα ελληνική καταγωγή, καθώς προέρχεται από την λέξη κεράτιον που κυριολεκτικά σημαίνει το μικρό κέρατο παράλληλα όμως ήταν και η μονάδα μέτρησης για αντικείμενα μικρού βάρους (το 1/3 του οβολού). Αληθινό διαμάντι η ανακάλυψή της!

Kiss

Η ετυμολογική της ιστορία είναι μάλλον περιπετειώδης και οι γλωσσολόγοι ερίζουν για το κατά πόσο η αγγλική λέξη kiss προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρηματικό τύπο κυνέω (μελλ. κῦσω)που σημαίνει “φιλώ”. Χωρίς να θέλουμε να μπούμε σε ξένα χωράφια, υπάρχουν μελετητές που υποστηρίζουν ότι υπήρχε η κοινή ινδο-ευρωπαϊκή ρίζα Ku, την οποία οι λατινογενείς γλώσσες – και κατ’ επέκταση η αγγλική – χρησιμοποίησαν ως βάση για τις δικές τους λέξεις. Η θεωρία στηρίζεται στο γεγονός ότι η σημασία του φιλιού ήταν πρωτεύουσας θρησκευτικής σημασίας στην λατρεία όλων των λαών, εξ’ ου και η κοινή ρίζα.

Disaster

Aς βάλουμε και την αστρολογία στο παιχνίδι των λέξεων. Η αγγλική λέξη για την “καταστροφή” προέρχεται από τον συνδυασμό των λέξεων dis (λατ.) και  ἀστήρ και έχει την έννοια της αναποδιάς που προέρχεται από την δυσμενή θέση ενός πλανήτη.

Ajax

Την ξέρετε, είτε είστε νοικοκύρης, είτε λάτρης του αγγλικού ποδοσφαίρου. Η λέξη προέρχεται από την ελληνική Αἴᾱς, τον μυθικό ήρωα του Τρωϊκού Πολέμου. Και αν μπορούμε να καταλάβουμε γιατί μια ποδοσφαιρική ομάδα πήρε το όνομά της από έναν ήρωα, απορία προκαλεί η επιλογή του για να ονομαστεί ένα απορρυπαντικό.

Μarmalade

Με τόσο διάβασμα ίσως και να πεινάσατε οπότε, γιατί να μην βάλουμε στο άρθρο μας μια λαχταριστή λέξη; Η γνωστή σε όλους μας “μαρμελάδα”, έλκει την καταγωγή της από το λατινικό “melimelum” το οποίο προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις μέλι και μῆλον  (δωρ. μᾶλον) που σημαίνει το “μήλο” αν και είχε ευρύτερη σημασία καθώς σήμαινε γενικά τα φρούτα, ειδικά τα εξωτικά. Το οξύ που χρησιμοποιήθηκε για την διατήρηση των φρούτων τον 18ο αιώνα προερχόταν από άγουρα μήλα. Κάνατε την σύνδεση;

Mentor

Δεν θέλει μετάφραση στα ελληνικά, όλοι γνωρίζουμε την σημασία του μέντορα. Αυτό που ίσως δεν θυμόμαστε είναι ότι ο Μέντωρ ήταν φίλος του Οδυσσέα και σύμβουλος του Τηλέμαχου όπως διαβάζουμε στην “Οδύσσεια” του Ομήρου. Με αυτήν την σημασία, του σοφού ανθρώπου, κάνει πλέον διεθνή καριέρα.

Μπορεί και να τις ξέρατε, μπορεί και όχι. Ίσως διαφωνείτε καθώς τέτοιες λίστες δεν γίνονται αποδεκτές από όλους, ίσως όμως και να συμφωνείτε. Όποια και να είναι η δική σας θέση, το ταξίδι της γλώσσας μέσα στον χρόνο και γύρω από τον κόσμο είναι πάντα συναρπαστικό και μας μαθαίνει ότι οι γλώσσες δεν είναι απαραίτητο να… χωρίζουν τους λαούς.

Πηγή: thedailyowl

Η Γνώση της Ημέρας    Το Ρητό της Ημέρας    Επόμενη είδηση

Νέα στοιχεία για τη μάχη του Μαραθώνα

Ο βάλτος που έσωσε την Αθήνα από τους Πέρσες. Νέα στοιχεία για τη μάχη του Μαραθώνα

Πως οι Έλληνες παγίδευσαν το ιππικό των Περσών στο έλος της Ν. Μάκρης. Φωτογραφίες και χάρτες από τη νέα έρευνα των ιστορικών 

Η Μάχη του Μαραθώνα είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας. Διεξήχθη το 490 π.Χ ανάμεσα στους Έλληνες και τους Πέρσες. Η έκβαση ήταν νικηφόρα για τους Αθηναίους και τους Πλαταιείς και με τη νίκη τους απετράπη η περσική εισβολή στην Ελλάδα.

Πολλοί ιστορικοί και ερευνητές έχουν μελετήσει την στρατηγική στη μάχη του Μαραθώνα και προσπάθησαν να φωτίσουν τα στοιχεία της αναμέτρησης. Παρά τη σπουδαία σημασία της μάχης του Μαραθώνα, τα στοιχεία που διαθέτουμε για το πεδίο της μάχης είναι ελάχιστα και αποσπασματικά.

Τα «μυστικά» αποκαλύπτονται

Αποκαλύπτεται η χρήση από τους Έλληνες του Μικρού Έλους (Μπρεξίζα) του Μαραθώνα ως μιας μεγάλης παγίδας προκειμένου να παρασυρθούν, να εγκλωβιστούν σε αυτήν και να εξοντωθούν στη συνέχεια οι επίλεκτες δυνάμεις της περσικής αυτοκρατορίας.

Δυο Έλληνες ιστορικοί, ο Κ. Λαγός και ο Φ. Καρυανός, επιχειρούν με την έρευνά τους να απαντήσουν στο τι πραγματικά συνέβη στον Μαραθώνα και ανατρέπουν με στοιχεία όσα ξέραμε για την μάχη. Τα πρωτότυπα συμπεράσματά τους διατυπώνονται μέσα στο βιβλίο τους «Μάχη του Μαραθώνα, η ανατροπή» με επιχειρήματα, χάρτες και αναπαραστάσεις.

Στο βιβλίο παρουσιάζονται για πρώτη φορά:

Η ακριβής θέση του αθηναϊκού στρατοπέδου και των καταλοίπων του , η ακριβής θέση της ελληνικής παράταξης και η σύνθεση των δυνάμεών της, με σχέδια πάνω σε σύγχρονο οδικό χάρτη της περιοχής. Ο ακριβής χώρος στον οποίο διεξήχθη η περίφημη Μάχη, για πρώτη φορά με μοναδική ακρίβεια και τεκμηρίωση.

Το ευφυές ελληνικό σχέδιο μάχης που οδήγησε στην εξόντωση των επίλεκτων δυνάμεων της περσικής αυτοκρατορίας, και ιδίως του πανίσχυρου ιππικού της.

Στο κύκλο οι εκβολές του έλους της Μπρεξίζας. Ο βαλτότοπος που «κόλλησαν» και ηττήθηκαν οι Πέρσες εκτεινόταν βορειότερα, εκεί όπου αργότερα αναπτύχθηκαν οι εγκαταστάσεις της αμερικανικής βάσης στη Νέα Μάκρη. Το βιβλίο με τους χάρτες κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Μένανδρος».

Το μυστικό σχέδιο των Ελλήνων

Στο βιβλίο τονίζεται ο τρόπος με τον οποίο εξολοθρεύτηκε το αήττητο, μέχρι τότε, ιππικό της από τους Έλληνες, καθώς και η μεγάλη συμβολή των ελαφρά οπλισμένων στρατιωτών, Αθηναίων θητών και απελεύθερων σε αυτήν τη φάση της Μάχης.

Ο ελληνικός στρατηγικός σχεδιασμός έθεσε ως πρώτο στόχο να εμποδίσει την προέλαση των Περσών από τον Μαραθώνα προς την Αθήνα και στη συνέχεια να παγιδεύσει και να εξουδετερώσει το περσικό ιππικό και τις επίλεκτες πεζές δυνάμεις του εισβολέα μέσα στο πέρασμα της Μπρεξίζας και το  Μικρό Έλος.

Οι ερευνητές επισημαίνουν στο βιβλίο τους, ότι το βασικό πρόβλημα που απασχολούσε τους Αθηναίους διοικητές πριν από τη μάχη, ήταν ο τρόπος με τον οποίο θα επιτυγχανόταν η ακινητοποίηση και εξόντωση του περσικού ιππικού του ισχυρότερου όπλου που διέθετε ο Δάτις στον Μαραθώνα, δίχως όμως να έρθει σε επαφή με τους ρόλους των οπλιτών και των ελαφρά οπλισμένων στρατιωτών στην επικείμενη μάχη.

Βάσει αυτής της τακτικής, η ελληνική οπλιτική φάλαγγα ανέλαβε να αποκρούσει τις δύο πτέρυγες της περσικής παράταξης και να αποκλείσει στη συνέχεια τη δίοδο διαφυγής των Περσών των Σακών από τον χώρο της παγίδευσής τους, στα μετόπισθεν του κέντρου της ελληνικής παράταξης.

Η δράση των ελαφρά οπλισμένων ανδρών αποδείχτηκε η πλέον σημαντική για την ελληνική πλευρά στη Μάχη του Μαραθώνα, καθώς αυτοί παρέσυραν τις επίλεκτες περσικές δυνάμεις «ες την μεσογαίαν» μέσα στο πέρασμα της Μπρεξίζας, όπου και τις εξουδετέρωσαν σχεδόν ολοκληρωτικά.

Με τη δική τους συμβολή έγινε κατορθωτή η πλήρης ανατροπή των συσχετισμών δυνάμεων και ρόλων Ελλήνων και Περσών: οι πανίσχυροι Πέρσες ιππείς και οι πεζοί στο κέντρο της περσικής παράταξης, παγιδεύτηκαν και εξοντώθηκαν μαζικά μέσα σε μια καλά στημένη παγίδα στο Μικρό Έλος του Μαραθώνα, εκεί όπου τα αθηναϊκά βέλη «βούτηξαν κυριολεκτικά μέσα στο αίμα των Περσών ιππέων.

«Η νότια ζωφόρος του Ναού της Αθηνάς Νίκης αλλά και η τοιχογραφία της Μάχης του Μαραθώνα στην Ποικίλη Στοά, κάνουν αναφορά στην παγίδευση και την εξουδετέρωση των Περσών μέσα στο Μικρό Έλος. Μετά το 490 φαίνεται πως οι Αθηναίοι χρησιμοποίησαν παρόμοια τακτική με εκείνη στη μάχη του Μαραθώνα και σε άλλες νικηφόρες μάχες», επισημαίνουν οι συγγραφείς.

Επίσης, οι συγγραφείς αποκαλύπτουν με ποιον τρόπο το γεγονός αυτό δημιούργησε ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στην Αθήνα αμέσως μετά το 490 π.Χ., καθώς επέφερε την ενδυνάμωση της πρώτης Δημοκρατίας στον κόσμο. Καταδεικνύεται η άμεση σύνδεση της Μάχης του Μαραθώνα και της επικράτησης της Δημοκρατίας στην Αθήνα. Αναλύεται και τεκμηριώνεται για πρώτη φορά με ποιον ακριβώς τρόπο, αμέσως μετά τη Μάχη του Μαραθώνα, οι πτωχότεροι Αθηναίοι πολίτες, οι θήτες, πήραν σημαντικές εξουσίες που δεν διέθεταν πριν το 490 π.Χ., και πώς η πολιτική αυτή εξέλιξη ενδυνάμωσε τη Δημοκρατία και συνέβαλε στη ραγδαία άνοδο της Αθήνας στον ελληνικό κόσμο λίγα μόλις χρόνια αργότερα.

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Λαγός είναι καθηγητής Ιστορίας στη Σχολή Ικάρων, και ο Φώτης Καρυανός πτυχιούχος του Ιστορικού και του Αρχαιολογικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών. 

Από τη mixanitouxronou.gr

Η Γνώση της Ημέρας    Το Ρητό της Ημέρας    Επόμενη είδηση

Μηχανή απορροφά διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα και το μετατρέπει σε βενζίνη

Για πολλούς μια μηχανή που απορροφά διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα και το

μετατρέπει σε βενζίνη μοιάζει με όνειρο. Όχι, όμως για την Carbon Engineering,

μια ανεξάρτητη καναδική εταιρία με έδρα το Κάλγκαρι στην επαρχία της πόλης Αλμπέρτα,

που σχεδιάζει μια τεράστια μηχανή, ικανή να απορροφήσει πολύ μεγάλες

ποσότητες εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, σχεδόν όσο παράγεται από 300,000

αυτοκίνητα. Η εταιρία έχει ένα πρωτότυπο μηχάνημα στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι.

Μια τεράστια μηχανή, ικανή να απορροφά 

διοξείδιο του άνθρακα.

Η μηχανή λειτουργεί ως εξής: το διοξείδιο του άνθρακα που έχει απορροφηθεί,

πάει μέσα σε ένα δοχείο με δυο άκρα. Ο αέρας ρέει μέσα από τα άκρα,

ενώ το απορροφημένο και υγρό διοξείδιο του άνθρακα εισχωρεί από την κορυφή.

Αυτά συγκεντρώνονται σε μια συσκευή στο τέλος του δοχείου.

Τα σφιχτά και κυματοειδή φύλλα από PVC μέσα στο δοχείο βοηθούν
στην μετατροπή του διοξειδίου του άνθρακα σε ανθρακικό άλας.

Το τελικό προϊόν είναι ένα υγρό που περιέχει ανθρακικό άλας,
το οποίο θα διατεθεί με τις κατάλληλες μεθόδους.

Διάγραμμα για το πως λειτουργεί το σύστημα:

Ο αέρας ρέει μέσα από τα 2 άκρα, ενώ το απορροφημένο διοξείδιο του άνθρακα εισχωρεί από την οροφή.

Προς το παρόν, η μηχανή συγκεντρώνει πάνω 

από 100 κιλά διοξειδίου του άνθρακα 

σε καθημερινή βάση.

Αφού η ιδέα του να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στον αέρα δεν είναι εφικτή,

 η εναλλακτική λύσης της μηχανής που μετατρέπει το διοξείδιο του άνθρακα σε βενζίνη

 με την βοήθεια του υδρογόνου είναι πολύ χρήσιμη.

Η Carbon Engineering κατέχει ήδη την τεχνολογία για κάτι τέτοιο. 

Το μόνο που έχει να κάνει στο μέλλον είναι να αυξήσει τον αριθμό των μηχανών, 

ώστε να αυξηθεί και η ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα που απορροφάτε.

“Μπορούμε και πρέπει να μεταβούμε σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με 

χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Πάνω σε αυτό εργαζόμαστε, αλλά θα χρειαστεί χρόνος. 

Με τον κατάλληλο σχεδιασμό και την κατάλληλη κλίμακα μπορούμε 

να ξεκινήσουμε από σήμερα κιόλας”, εξηγεί ο David Keith, πρόεδρος της εταιρίας 

Carbon Engineering.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για περισσότερες λεπτομέρειες

Η Γνώση της Ημέρας    Το Ρητό της Ημέρας    Επόμενη είδηση